Psychologia
Zdolność do wielokrotnego, świadomego przywracania błądzącej uwagi jest samym korzeniem rozsądku, charakteru i woli.
— (1890)
Być może problem nie polega na tym, że ekrany uszkodziły mózg. Być może zmieniły to, jaki wysiłek wydaje się opłacalny.
Artykuł typu Perspective w Nature Human Behaviour argumentuje, że media cyfrowe mogą zmieniać poznanie nie tyle przez zmniejszanie zdolności umysłowych, ile przez rekalibrację sposobu wyceny wysiłku. Łatwo dostępne platformy z natychmiastowymi nagrodami mogą sprawiać, że trudna praca wydaje się mniej warta rozpoczęcia lub kontynuowania, zanim nadejdzie odroczona korzyść. To użyteczna rama, nie dowód masowego spadku zdolności poznawczych: autorzy proponują mechanizm do sprawdzenia, a nie wykazują, że media społecznościowe ogłupiają ludzi.
Chatbot zdawał się na wiele miesięcy osłabiać wiarę w teorie spiskowe
Badanie z 2024 roku wykazało, że trzyetapowa rozmowa z GPT-4 Turbo obniżała wiarę uczestników w wybraną teorię spiskową o około 20%; efekt trwał dwa miesiące, obejmował różne rodzaje spisków i opierał się na twierdzeniach AI ocenionych niemal całkowicie jako prawdziwe. W czerwcu 2026 roku pracę opatrzono redakcyjną notą wyrażającą zaniepokojenie z powodu problemów z przetwarzaniem danych i odtwarzalnością; autorzy twierdzą, że poprawiona analiza zachowuje kierunek, istotność i wielkość wyniku, a Science nadal go ocenia. To naprawdę interesujący, starannie zaprojektowany wynik — obecnie pod kontrolą, ani ustalony, ani obalony.
Małe dzieci nie są po prostu najpierw samolubne: ich szybkie wybory były bardziej prospołeczne niż powolne
W badaniu 537 włoskojęzycznych dzieci w wieku od 3 do 10 lat naukowcy prosili o podejmowanie decyzji społecznych pod presją czasu albo po odczekaniu. Szybkie odpowiedzi najmłodszych dzieci były bardziej skłonne do współpracy, uczciwsze i częściej akceptowały niskie oferty niż odpowiedzi udzielane powoli. Wraz z wiekiem ta intuicyjna prospołeczność nie znikała — zamiast tego dorastała do niej prospołeczność oparta na namyśle. Ostrożna interpretacja: nie jest to dowód, że dzieci wszędzie są z natury dobre. To pochodzący z jednej próby z północnych Włoch i zestawu gier laboratoryjnych dowód, że wczesne impulsy prospołeczne mogą pozostać stabilne, podczas gdy refleksyjne rozumowanie prospołeczne je dogania.
To, na co patrzysz, może odpowiadać temu, jak dostrojony jest twój układ wzrokowy
Badanie opublikowane w Nature Human Behaviour łączy stabilne, indywidualne nawyki patrzenia — na przykład to, czy w złożonych scenach ktoś spogląda najpierw i najdłużej na twarze, czy na tekst — z wyrazistością i rozmiarem odpowiadających im obszarów kory wzrokowej selektywnych względem kategorii. Wynik nie oznacza, że ludzie dosłownie widzą różne światy ani że mózg powoduje określony wzorzec spojrzeń. To ostrożnie ustalona korelacja: u dorosłych aktywne patrzenie i mapy kategorii w mózgu wydają się do siebie dopasowane.