Małe dzieci nie są po prostu najpierw samolubne: ich szybkie wybory były bardziej prospołeczne niż powolne

Powolna droga do bycia dobrym

Jeśli zmusimy trzylatka do szybkiej decyzji, czy ma się podzielić, współpracować albo powiedzieć prawdę, czego się spodziewamy?

Prosta opowieść mówi, że impuls jest samolubny, a refleksja moralna. Dziecko chwyta cukierek; starsze, bardziej rozważne uczy się powściągliwości. Ta praca komplikuje opowieść. W dużej próbie włoskojęzycznych dzieci najmłodsi byli bardziej prospołeczni, gdy odpowiadali szybko, niż gdy musieli czekać. Starsze dzieci nie stawały się mniej prospołeczne w wyborach intuicyjnych. Zmieniała się strona powolna: prospołeczność deliberatywna rosła z wiekiem, aż je dogoniła.

To ważny kształt wyniku. Nie oznacza „dzieci rodzą się dobre” ani „myślenie czyni dzieci samolubnymi”. Jest twierdzeniem rozwojowym: wczesne reakcje prospołeczne pojawiały się w szybkich wyborach i pozostawały mniej więcej stabilne, a prospołeczne wybory podejmowane po opóźnieniu wzmacniały się w toku dzieciństwa.

Co zrobili autorzy

Zespół zbadał w Mediolanie 537 dzieci w wieku od 3 do 10 lat. Każde dziecko przydzielono losowo do jednego z dwóch trybów podejmowania decyzji:

• Presja czasu: odpowiedź w ciągu 10 sekund.
• Opóźnienie czasowe: odczekanie co najmniej 10 sekund przed odpowiedzią.

Następnie każde dziecko wykonywało zestaw dostosowanych do wieku zadań dotyczących decyzji społecznych, opartych na cukierkach, fikcyjnych partnerach i prostych scenariuszach moralnych. Łącznie każde dziecko podjęło 19 decyzji.

Zadania obejmowały kilka rodzajów zachowań społecznych:

• Gra w dobro publiczne, w której dzieci decydowały, ile cukierków włożyć do wspólnej puli, która miała zostać podwojona i podzielona.
• Gra w dyktatora, w której decydowały, ile cukierków oddać innemu dziecku.
• Gra ultimatum, w której przyjmowały lub odrzucały oferty nierówno dzielące cukierki.
• Gra w oszustwo, w której kłamstwo dawało dziecku więcej cukierków, a partnerowi mniej.
• Dwa dostosowane do dzieci dylematy moralne, w których można było skrzywdzić jedno dziecko, by uratować pięcioro innych.

Autorzy nie potraktowali ich jako pięciu odrębnych gier. Za pomocą analizy czynnikowej sprawdzili, czy wybory skupiają się w szersze cechy. Wyłoniły się trzy czynniki:

• Prospołeczność: współpraca, dzielenie się, uczciwość i gotowość do unikania szkody dla wyniku drugiego gracza w jednorazowych sytuacjach.
• Optymizm społeczny: przekonanie, że inne dzieci będą współpracować.
• Uległość: ogólna gotowość przyjmowania ofert, nawet niesprawiedliwych.

Ma to znaczenie, ponieważ główny wynik nie dotyczy jednego zadania dzielenia się cukierkami. Jest wzorcem obejmującym kilka decyzji.

Co odkryli

Głównym wynikiem jest skrzyżowanie ścieżek rozwoju szybkich i powolnych wyborów prospołecznych.

W wieku 3 lat dzieci w warunku szybkiej odpowiedzi osiągały wyższe wyniki czynnika Prospołeczności niż dzieci w warunku powolnym. Zgłoszony efekt wynosił beta = 0,66, a 95-procentowy przedział ufności od 0,35 do 0,97 (przewodnik). Mówiąc prosto: wśród najmłodszych dzieci warunek szybkiego wyboru wiązał się z bardziej prospołecznym zachowaniem.

Ta szybka prospołeczność nie wykazywała wyraźnych dowodów wzrostu ani spadku z wiekiem. Autorzy nie znaleźli mocnych dowodów na trend wiekowy intuicyjnej Prospołeczności.

Warunek powolny zachowywał się inaczej. Prospołeczność deliberatywna rosła z wiekiem (beta = 0,09, 95% CI od 0,04 do 0,13). W miarę dorastania różnica między szybkimi i powolnymi wyborami malała. W wieku 9–10 lat praca nie wykazała istotnej różnicy między trybami decyzji.

Pozostałe dwa czynniki zachowywały się inaczej:

• Optymizm społeczny nie wykazywał związku z wiekiem ani trybem podejmowania decyzji.
• Uległość malała z wiekiem, zwłaszcza przy opóźnieniu: starsze dzieci były ogólnie mniej skłonne przyjmować oferty innych.

Wyniki poszczególnych zadań dodają szczegółów. Warunek szybki wiązał się z większą współpracą najmłodszych dzieci w grze w dobro publiczne i większą uczciwością w grze w oszustwo. Nie czynił wyraźnie małych dzieci bardziej altruistycznymi w grze w dyktatora. Praca nie mówi więc, że „intuicja wzmacnia każdy rodzaj zachowania prospołecznego”. Mówi, że szeroki czynnik prospołeczny zbudowany z kilku zadań był we wczesnym dzieciństwie wyższy pod presją czasu, a prospołeczność deliberatywna rosła z wiekiem.

Wynik nie jest sloganem

Kuszą dwa slogany i oba są zbyt proste.

Pierwszy brzmi: dzieci są z natury dobre. Praca tego nie dowodzi. Próba obejmowała włoskojęzyczne dzieci z północnych Włoch, zrekrutowane przez szkoły i przedszkola obsługujące ludność o średnich dochodach. Autorzy wyraźnie ostrzegają przed szerokim uogólnianiem między kulturami.

Drugi brzmi: myślenie czyni ludzi samolubnymi. Praca również tego nie pokazuje. U starszych dzieci powolne wybory prospołeczne stawały się silniejsze. Historia rozwojowa nie jest upadkiem z niewinności. Bardziej przypomina przeniesienie: to, co pojawia się wcześnie w szybkich wyborach, staje się coraz bardziej dostępne dla refleksyjnego podejmowania decyzji.

Właśnie to rozróżnienie jest istotne. Badanie nie pyta, czy dzieci są dobre, czy złe. Pyta, jak różne tryby wyboru — szybki i powolny — wiążą się z zachowaniem prospołecznym podczas dorastania.

Jak mocne są dowody?

Dla głównego wzorca — dość mocne. Próba jest duża jak na tego rodzaju eksperyment rozwojowy: 537 dzieci w wieku od 3 do 10 lat. Dzieci losowo przydzielono do warunków szybkich i powolnych. Autorzy nie opierali się na jednej grze, lecz połączyli wiele zadań społecznych i sprawdzili, czy wzorzec utrzymuje się w kilku testach odporności.

Praca przedstawia również mniej widowiskowe kontrole, które mają znaczenie. Wyniki utrzymały się, gdy wiek podzielono na przedziały zamiast traktować jako linię ciągłą; gdy wykluczono najmłodsze dzieci; gdy włączono dzieci, które nie zaliczyły kontroli zrozumienia; gdy wykluczono dzieci nieprzestrzegające warunku szybkiej odpowiedzi; oraz gdy strukturę czynnikową oszacowano osobno dla młodszych i starszych dzieci.

Ograniczenia są jednak rzeczywiste.

Po pierwsze, nie było warunku neutralnego. Dzieci albo nakłaniano do szybkiej odpowiedzi, albo proszono o czekanie. Praca porównuje więc wybory szybkie z opóźnionymi, a nie każdy z nich z nieskrępowanym punktem odniesienia.

Po drugie, partnerzy byli fikcyjni, choć dzieci miały wierzyć, że są prawdziwi. Jest to normalne w kontrolowanych grach laboratoryjnych, lecz nie odpowiada obserwowaniu negocjacji dzieci z prawdziwymi kolegami w żywej sytuacji społecznej.

Po trzecie, badanie nie zostało prerejestrowane. Dane i materiały są dostępne w OSF, ale plan analizy tego badania nie został z góry zablokowany.

Po czwarte, próba jest wąska kulturowo. Północne Włochy nie oznaczają „dzieciństwa” w ogóle. Rozwój prospołeczny może różnić się wraz z normami społecznymi, szkolnictwem, środowiskiem rodzinnym i warunkami ekonomicznymi.

Bezpieczny poziom zaufania jest więc następujący: wysoki do tego, że w tej próbie, przy tych zadaniach i warunkach czasowych wystąpił zgłoszony wzorzec rozwojowy. Niższy do tego, że ta sama krzywa pojawiłaby się bez zmian w innych kulturach, zadaniach lub rzeczywistych interakcjach.

Dlaczego to ma znaczenie

Dyskusje dorosłych o moralności często przemycają prosty model: impuls jest częścią zwierzęcą, deliberacja — cywilizowaną. Psychologia rozwojowa utrudnia utrzymanie tego modelu.

W tym badaniu szybkie wybory najmłodszych dzieci nie były samolubnym punktem wyjścia, który rozum musiał korygować. Szybka prospołeczność już istniała. Zmiana rozwojowa polegała na tym, że wraz z wiekiem wolniejsze, refleksyjne wybory stawały się bardziej prospołeczne.

Ma to użyteczną konsekwencję. Rozwój moralny może nie polegać wyłącznie na tłumieniu złych impulsów. Może też być procesem, w którym dzieci uczą się przenosić wczesne reakcje współpracy, uczciwości i troski o innych do wolniejszego, bardziej rozważnego rozumowania.

To cichsza i lepsza opowieść niż „dzieci są czyste”. Mówi, że prospołeczność może zaczynać się jako coś, co dzieci robią szybko, a następnie stać się czymś, co potrafią robić również świadomie.

Zwięzłe podsumowanie

Badacze sprawdzili 537 włoskojęzycznych dzieci w wieku od 3 do 10 lat w społecznych zadaniach decyzyjnych dotyczących współpracy, dzielenia się, uczciwości, przyjmowania niesprawiedliwych ofert i dylematów moralnych. Dzieci losowo przydzielono do szybkiej odpowiedzi w ciągu 10 sekund albo odczekania co najmniej 10 sekund. Analiza czynnikowa wykazała trzy szerokie wzorce: Prospołeczność, Optymizm społeczny i Uległość. Główny wynik miał charakter rozwojowy: wśród najmłodszych dzieci szybkie wybory były bardziej prospołeczne niż opóźnione; szybka prospołeczność pozostawała względnie stabilna z wiekiem; a prospołeczność deliberatywna rosła, aż w wieku około 9–10 lat różnica się zamknęła. Badanie nie dowodzi, że dzieci są powszechnie lub wrodzenie dobre. Pokazuje w jednej północnowłoskiej próbie i określonych warunkach laboratoryjnych, że wczesne impulsy prospołeczne mogą pozostawać stabilne, podczas gdy refleksyjne podejmowanie prospołecznych decyzji wzmacnia się w toku dzieciństwa.

Kontrola bez upiększeń

Co pokazuje praca: W próbie 537 włoskojęzycznych dzieci presja czasu wiązała się z wyższą Prospołecznością u najmłodszych, a prospołeczność deliberatywna rosła z wiekiem i doganiała ją pod koniec dzieciństwa.

Co jest prawdopodobne, ale nieudowodnione: Że wczesne prospołeczne intuicje stanowią podstawę, którą dzieci uczą się później wyrażać przez refleksję. Wzorzec odpowiada tej interpretacji, ale projekt nie pozwala wyraźnie oddzielić wrodzonych skłonności od wczesnego uczenia społecznego.

Czego praca nie pokazuje: Że wszystkie dzieci są z natury dobre; że myślenie czyni dzieci samolubnymi; że ta sama krzywa rozwojowa obowiązuje we wszystkich kulturach; ani że każdy rodzaj zachowania prospołecznego podąża tą samą drogą.

Główne ograniczenia: Brak warunku neutralnego czasowo; fikcyjni partnerzy; północnowłoska próba szkolna; brak prerejestracji; gry laboratoryjne upraszczające prawdziwe życie społeczne.

Jak duże zaufanie powinien mieć czytelnik niespecjalista? Dość wysokie do wzorca zgłoszonego w tym badaniu. Umiarkowane do szerszej interpretacji rozwojowej. Niskie wobec wszelkich szerokich twierdzeń o naturze ludzkiej.