Psikoloji
Dağılan bir dikkati tekrar tekrar iradeyle geri getirebilme yetisi, muhakemenin, karakterin ve iradenin asıl köküdür.
— (1890)
Belki sorun ekranların beyninizi bozması değil. Belki çabanın ne zaman değeceği hissini değiştirmeleridir.
Bir Nature Human Behaviour Perspective yazısı, dijital medyanın bilişi zihinsel kapasiteyi küçültmekten çok insanların çabaya verdiği değeri yeniden ayarlayarak değiştirebileceğini savunuyor. Düşük sürtünmeli ve anında ödül veren platformlar, zor işin gecikmiş karşılığı gelmeden önce onu başlatmayı ya da sürdürmeyi daha az değerli hissettirebilir. Bu yararlı bir çerçeve, kitlesel bilişsel gerilemenin kanıtı değil: yazarlar sosyal medyanın insanları aptallaştırdığını göstermiyor, sınanacak bir mekanizma öneriyor.
Bir chatbot komplo inançlarını aylar boyunca azaltmış gibi göründü
2024 tarihli bir çalışma, GPT-4 Turbo ile üç turluk konuşmanın insanların inandığı bir komplo teorisine inancı yaklaşık %20 azalttığını; etkinin iki ay sürdüğünü, farklı komplo türlerinde görüldüğünü ve ezici çoğunlukla doğru puanlanan yapay zekâ iddialarına dayandığını buldu. Haziran 2026'da makale veri işleme ve yeniden üretilebilirlik sorunları nedeniyle Editorial Expression of Concern altına alındı; yazarlar düzeltilmiş analizin sonucu yön, anlamlılık ve büyüklük bakımından koruduğunu söylüyor ve Science hâlâ değerlendiriyor. Gerçekten ilginç, dikkatle kurulmuş bir sonuç — şu anda inceleme altında; ne yerleşmiş ne çürütülmüş.
Küçük çocuklar önce yalnızca bencil değil: hızlı seçimleri yavaş seçimlerinden daha prososyaldi
3–10 yaşlarında İtalyanca konuşan 537 çocukla yapılan çalışmada araştırmacılar çocuklardan zaman baskısı altında veya bir gecikmeden sonra sosyal kararlar vermelerini istedi. En küçük çocukların hızlı yanıtları yavaş yanıtlarına göre daha işbirlikçi, daha dürüst ve düşük teklifleri kabul etmeye daha yatkındı. Çocuklar büyüdükçe bu sezgisel prososyallik kaybolmadı; bunun yerine düşünerek verilen prososyallik ona yetişti. Dikkatli okuma: bu, çocukların her yerde doğaları gereği iyi olduğunun kanıtı değil. Tek bir Kuzey İtalya örnekleminde ve laboratuvar oyunlarında, erken prososyal dürtülerin kararlı kalabildiğine ve düşünsel prososyal akıl yürütmenin sonradan yetiştiğine dair kanıt.
Neye baktığınız, görsel beyninizin neye ayarlı olduğuyla eşleşebilir
Bir Nature Human Behaviour çalışması, karmaşık sahnelerde insanların önce ve en uzun yüzlere mi yoksa yazıya mı bakma eğiliminde olduğu gibi kararlı bireysel bakış alışkanlıklarını, görsel korteksteki eşleşen kategori-seçici bölgelerin ayırt ediciliği ve büyüklüğüyle ilişkilendiriyor. Sonuç, insanların kelimenin tam anlamıyla farklı dünyalar gördüğü veya beynin bakış örüntüsüne neden olduğu iddiası değil. Dikkatli bir korelasyon: yetişkinlerde aktif bakış ile beynin kategori haritaları birbiriyle eşleşiyor gibi görünüyor.