จิตวิทยา
ความสามารถในการดึงความสนใจที่วอกแวกให้กลับมาโดยสมัครใจครั้งแล้วครั้งเล่า คือรากฐานแท้จริงของวิจารณญาณ อุปนิสัย และเจตจำนง
— (1890)
บางทีปัญหาไม่ใช่ว่าหน้าจอทำสมองพัง แต่อาจเปลี่ยนว่า “ความพยายาม” แบบไหนรู้สึกคุ้ม
Perspective ใน Nature Human Behaviour เสนอว่า digital media อาจปรับ cognition ไม่ใช่ด้วยการลดความสามารถทางจิต แต่ด้วยการ recalibrate ว่าคนให้ค่าความพยายามอย่างไร แพลตฟอร์มที่แทบไม่มี friction และให้รางวัลทันทีอาจทำให้งานยากรู้สึกไม่คุ้มที่จะเริ่มหรือทำต่อ ก่อน payoff ที่มาช้าจะมาถึง นี่เป็น framework ที่มีประโยชน์ ไม่ใช่หลักฐานว่าคนทั้งสังคมมีความสามารถทางความคิดลดลง: ผู้เขียนกำลังเสนอกลไกให้ทดสอบ ไม่ได้แสดงว่า social media ทำให้คนโง่
Chatbot ดูเหมือนจะลดความเชื่อทฤษฎีสมคบคิดได้นานหลายเดือน
งานวิจัยปี 2024 พบว่าการสนทนาสามรอบกับ GPT-4 Turbo ลดความเชื่อของผู้คนในทฤษฎีสมคบคิดที่ตนเชื่ออยู่ราว 20% ผลคงอยู่นานสองเดือน พบในหลายประเภทของทฤษฎี และตั้งอยู่บนข้อกล่าวอ้างจาก AI ที่ถูกประเมินว่าถูกต้องเกือบทั้งหมด เดือนมิถุนายน 2026 บทความถูกติด Editorial Expression of Concern จากปัญหาการจัดการข้อมูลและ reproducibility; ผู้เขียนบอกว่าการวิเคราะห์ที่แก้แล้วยังคงผลทั้งทิศทาง นัยสำคัญ และขนาด และ Science ยังประเมินอยู่ เป็นผลที่น่าสนใจจริงและออกแบบอย่างระมัดระวัง — แต่ขณะนี้อยู่ระหว่างตรวจสอบ ยังไม่ยุติ และยังไม่ถูกหักล้าง
เด็กเล็กไม่ได้เริ่มจากความเห็นแก่ตัวเสมอไป: การเลือกเร็วของพวกเขาเอื้อสังคมมากกว่าการเลือกช้า
ในการศึกษาเด็กพูดภาษาอิตาลี 537 คน อายุ 3–10 ปี นักวิจัยให้เด็กตัดสินใจทางสังคมภายใต้แรงกดดันด้านเวลาหรือหลังการหน่วงเวลา คำตอบเร็วของเด็กที่อายุน้อยที่สุดร่วมมือ ซื่อสัตย์ และเต็มใจรับข้อเสนอต่ำมากกว่าคำตอบช้า เมื่อเด็กโตขึ้น prosociality แบบ intuitive ไม่ได้หายไป — แต่ prosociality แบบไตร่ตรองเพิ่มขึ้นจนตามทัน การอ่านที่ระมัดระวังคือ นี่ไม่ใช่หลักฐานว่าเด็กดีโดยธรรมชาติทุกแห่ง แต่เป็นหลักฐานในกลุ่มตัวอย่างจากอิตาลีเหนือและชุดเกมในแล็บว่าแรงตอบสนองเอื้อสังคมช่วงต้นอาจคงที่ ขณะที่การคิดไตร่ตรองเอื้อสังคมค่อย ๆ ตามทัน
สิ่งที่คุณเลือกมองอาจสอดคล้องกับวิธีที่สมองด้านการมองเห็นของคุณถูกปรับจูน
การศึกษาใน Nature Human Behaviour เชื่อมโยงนิสัยการมองที่คงที่ของแต่ละคน — เช่น มักมองใบหน้าหรือข้อความในฉากซับซ้อนก่อนและนานกว่า — กับความโดดเด่นและขนาดของบริเวณใน visual cortex ที่ตอบสนองจำเพาะต่อหมวดเดียวกัน ผลนี้ไม่ได้บอกว่าคนเห็นโลกคนละใบจริง ๆ หรือว่าสมองเป็นสาเหตุของรูปแบบการมอง แต่เป็นความสัมพันธ์ที่วัดอย่างระมัดระวัง: ในผู้ใหญ่ การเลือกมองอย่างเชิงรุกและแผนที่หมวดหมู่ในสมองดูเหมือนสอดคล้องกัน