Neyroelm

Siz bir dəstə neyrondan başqa bir şey deyilsiniz.

Francis Crick (1994)

neyroelm

2 August 2026

Milçək qoxunu itirsə də geri dönə bilir. Virtual qoxu şleyfində yadda qalan istiqamət kömək etdi

Bərkidilmiş meyvə milçəkləri qoxusuz havaya keçdikdən sonra təkrar-təkrar qoxu sərhədinə qayıtdı. Davranış, modelləşdirmə və neyron müdaxilələri tam xəritəni yox, yığcam istiqamət yaddaşını dəstəkləyir. Nəticə nəzarət olunan virtual-reallıq sınağından gəlir və eyni strategiyanın sərbəst təbii uçuşda istifadə edildiyini hələ göstərmir.

neyroelm

2 August 2026

Zəhərli tau-nu neyronlardan çıxaran gen onu həm təmizləyir, həm də yayılmasına kömək edir

Alzheimer xəstəliyində tau patologiyası neyrondan neyrona yayılır, amma tau-nun hüceyrədən necə çıxdığı aydın deyildi. Cell tədqiqatı virusabənzər kapsidlər yaradan neyron geni Arc-ın tau ilə birbaşa bağlandığını və onu neyronların buraxdığı ekstrasellülyar vezikullara qablaşdırdığını göstərir. Siçanlarda və kultivasiya olunmuş hüceyrələrdə Arc-ın silinməsi həmin vezikullardakı toxumlama qabiliyyətli tau miqdarını azaltdı və hüceyrədən-hüceyrəyə ötürülməni demək olar aradan qaldırdı; insan Alzheimer beyin vezikullarında Arc səviyyəsi fosforlaşmış tau ilə paralel dəyişirdi. Amma eyni qablaşdırma həm zəhərli tau-nu neyrondan çıxarır, həm də yayılmasına kömək edir: Arc-sız siçanlarda neyron daxilində daha çox tau yığıldı və erkən hüceyrə ölümündə təvazökar artım görüldü. Bu, modellərdə mexanizm və insanlarda korrelyasiyadır — Alzheimerin səbəbi deyil və müalicə deyil.